«Балалардың эмоциясын қорғау. Отбасындағы келіспеушіліктер балаларға қалай әсер етеді»
Әдіскер: Ж.Ш.Раймкулова
Отбасындағы жанжалдар – өмірдің бір бөлігі, бірақ олардың балаға тигізетін әсерін ескеру маңызды. Балалар ата-анасының арасындағы келіспеушіліктерді өте сезімтал қабылдайды, тіпті олар ашық ұрыс-керісті көрмесе де, эмоционалдық өзгерістерді байқайды.
Келіспеушіліктер балаларға қалай әсер етеді?
? Қорқыныш пен алаңдаушылық
– Бала өзіне қауіп төніп тұрғандай сезінеді немесе ата-анасы ажырасып кетеді деп уайымдайды.
? Өзін кінәлі сезіну
– Кейбір балалар ата-анасының ұрысына өздерін кінәлі санайды: «Мен дұрыс әрекет жасамадым ба?» деген ой қалыптасуы мүмкін.
? Эмоционалдық тұрақсыздық
– Көңіл-күйі өзгеріп, өзін жалғыз сезінеді немесе ашуланшақ болып кетуі мүмкін.
? Өзіне сенімсіздік
– Бала тұрақты, қауіпсіз ортада өспесе, болашақта өзіне деген сенімділігі төмен болуы мүмкін.
? Тәрбиеге кері әсер етуі
– Ата-ананың ұрыс-керісі баланың агрессивті немесе тұйық болып өсуіне ықпал етуі мүмкін.
Ата-аналарға кеңес: Баланың эмоциясын қалай қорғауға болады?
✅ Баланың көзінше қатты жанжалдан аулақ болыңыз
– Егер келіспеушілік болса, оны сабырлы түрде шешуге тырысыңыз.
– Жоғары дауыспен сөйлемеу, балаға қолайсыз эмоциялық орта тудырмау маңызды.
✅ Баланың алдында бір-біріңізді сыйлаңыз
– Егер ата-ана бір-бірін кемсітсе немесе қатты айқайласа, балаға бұл жағымсыз үлгі болуы мүмкін.
✅ Балаға жағдайды түсіндіріңіз
– Егер ол ата-анасының келіспеушілігін байқаса, «Біз қазір келіспей тұрмыз, бірақ бұл біздің отбасымызды бұзбайды» деп түсіндіріңіз.
✅ Өз эмоцияңызды басқарыңыз
– Эмоцияны басқару – баланың да болашақта дұрыс қарым-қатынас құруына үлгі болады.
✅ Баланы қорғаңыз
– Балаға ата-анасының жанжалдарын шешу міндетін жүктеуге болмайды.
– Оған өз сезімдерін ашық айтуға мүмкіндік беріңіз.
✅ Келіспеушілікті дұрыс шешуді үйреніңіз
– Егер жанжалдың алдын алу қиын болса, оны мәдениетті түрде шешуге тырысыңыз.
– «Мен сені түсінемін» деген сияқты қолдау сөздерді көбірек қолданыңыз.