“Бала мінез-құлқындағы қиындықтар және оларды жеңу”
Қырсықтық пен айтқанды істемеу: Өз дегенін жылау немесе айқай арқылы істету (каприз).Тәртіптің (режимнің) жоқтығы: Ұйқы, тамақ және ойын уақытының жүйесіздігінен туындайтын мазасыздық.Эмоционалды тұрақсыздық: Көңіл-күйінің тез өзгеруі, жасқаншақтық.Бұның барлығы баланың мінез-құлқындағы қиындықтар.
1. «Күн тәртібі — тәрбие негізі»
Балабақшаға бармайтын балалар үшін ең үлкен мәселе — жүйесіздік. Бала не істейтінін білмесе, оның жүйке жүйесі шаршайды.
Кеңес: Үйде балабақша режиміне жақын кестені ұстаныңыз (ұйқы, ас ішу, серуен, ойын уақыты тұрақты болсын). Бұл баланы жинақылыққа және ережеге бағынуға үйретеді.
2. «Жасанды әлеуметтендіру» (Орта қалыптастыру)
Бала тек үлкендермен араласса, ол өзін «әлемнің орталығы» сезіне бастайды.
Кеңес: Балалар ойнайтын алаңдарға жиі барыңыз. Басқа балалармен ойыншық бөлісуді, кезек күтуді сол жерде үйретіңіз. «Сен берсең, ол да береді» деген қағиданы іс жүзінде көрсетіңіз.
3. «Ойын арқылы түзету»
Мінездегі қиындықты ұрыспен емес, ойынмен жеңіңіз.
Кеңес: Рөлдік ойындарды қолданыңыз (қуыршақтар немесе қонжықтар арқылы). Мысалы, «Қонжық неге жылап жатыр? Ол анасын тыңдамады ма?» деген сияқты ситуацияларды ойнатыңыз. Бала сырттай қарап, өз қателігін тез түсінеді.
4. «Эмоцияны атау» әдісі
Көбіне бала неге ашуланып жатқанын өзі түсінбейді.
Кеңес: Баланың сезімін сөзбен айтып беріңіз. «Сен қазір мына машина жүрмей қалғанына ашуланып тұрсың ба? Мен сені түсінемін, кел бірге көрейік». Бұл әдіс агрессияны басады.
5. «Тәуелсіздікке мүмкіндік беру»
Қиын мінез — бұл баланың өз «МЕН»-ін көрсетуге тырысуы.
Кеңес: Оған кішігірім таңдау беріңіз. «Қызыл жейде киесің бе, әлде көк пе?», «Алма жейсің бе, әлде алмұрт па?». Таңдау жасаған бала өзін маңызды сезінеді де, қарсылық көрсетуін тоқтатады.
Ата-аналарға жадынама:
Баланы емес, ісін сынаңыз: «Сен жамансың» демеңіз, «Сенің мына жасаған ісің дұрыс болмады» деңіз.
Тұрақты болыңыз: Егер бір нәрсеге «болмайды» десеңіз, ол ешқашан болмауы керек. Жылағаны үшін шешіміңізді өзгертпеңіз.
Өзіңізді бақылаңыз: Бала — сіздің айнаңыз. Егер сіз үйде айқайлап сөйлесеңіз, бала да соны қайталайды.
Құрметті ата-ана! Балабақшаға бармау — бұл тәрбиеден тыс қалу емес. Бұл — балаңызбен жеке байланыс орнатудың үлкен мүмкіндігі. Егер балада мінез-құлық қиындықтары байқалса, алдымен оған деген назарыңыз бен махаббатыңызды арттырып, содан кейін ғана талап қойыңыз.