“Тәртіп пен мейірімділікті қатар ұстану”
Тәртіп пен мейірімділіктің алтын ортасын табу — баланың болашақта өзіне сенімді және жауапкершілікті тұлға болып қалыптасуының негізі. Балабақша меңгерушісі ретінде сіздерге мынадай кеңестерді ұсынамын:
1. Күн тәртібі — тәртіптің негізі
Балабақшадағы балалардың жинақы болуының басты құпиясы — қатаң сақталатын күн кестесі. Үйде де осы жүйені орнатыңыз:
Ұйқыдан тұру, тамақтану және серуендеу уақытын бір сағатқа бекітіңіз.
Бала алда не күтіп тұрғанын білсе (мысалы: "ойыннан кейін тамақ ішеміз"), ол мазасызданбайды және талапқа оңай бағынады.
Мейірімділік көрінісі: Күн тәртібін әскери бұйрық емес, жағымды дәстүр ретінде енгізіңіз (мәселен, ұйқы алдында ертегі оқу).
2. «Жоқ» деудің мәдениеті
Тәртіп — бұл тыйым салу емес, шекараны түсіндіру.
Балаға бір нәрсені істеуге рұқсат бермесеңіз, оның себебін міндетті түрде жасына сай тілмен түсіндіріңіз.
Ереже: Егер бір рет «болмайды» десеңіз, соңына дейін тұрыңыз. Ата-ананың сөзі екіұдай болмауы керек.
Мейірімділік көрінісі: Бала жылағанда немесе еркелегенде оған ашуланбай, «Сенің ренжіп тұрғаныңды түсінемін, бірақ бұл ісің дұрыс емес» деп құшақтаңыз.
3. Өз бетінше әрекет етуге мүмкіндік беру
Балабақшаға бармайтын балаларда жиі кездесетін мәселе — «гиперопека» (шектен тыс қамқорлық).
Балаға өз ойыншықтарын жинауды, киімін ілуді, гүлге су құюды үйретіңіз.
Мейірімділік көрінісі: Бала қателессе немесе бір нәрсені бүлдіріп алса, ұрыспаңыз. «Ештеңе етпейді, келесіде жақсырақ шығады, кел, бірге жинайық» деп қолдау көрсетіңіз.
4. Ойын арқылы тәрбиелеу
Бала үшін ең үлкен мектеп — ойын.
Тәртіп ережелерін ойын түрінде жеткізіңіз. Мысалы, «Кім ойыншықтарды тез жинайды?» немесе «Қайырлы таң патшалығына саяхат».
Кеңес: Күніне кемінде 30 минут баламен ештеңеге алаңдамай (телефонсыз, теледидарсыз) тек ойын ойнаңыз. Бұл баланың эмоционалдық қажеттілігін өтейді.
5. Эмоционалды байланыс (Мейірімділік)
Бала тәртіпті сізден қорыққандықтан емес, сізді жақсы көргендіктен және сыйлағандықтан сақтауы тиіс.
Баланы жиі құшақтаңыз (күніне кемінде 8 рет).
Оның кішкентай жетістігін де байқап, мақтап отырыңыз.
Маңызды: Жазалау кезінде баланың тұлғасына тиіспеңіз («сен жамансың» демеңіз), тек оның іс-әрекетіне баға беріңіз («бұл қылығың дұрыс болмады»).
Түйін: Балабақша — бұл орта, ал ата-ана — бұл іргетас. Сіздердің мейіріммен суарылған талаптарыңыз баланың болашақтағы тәрбиесінің кепілі.