“Құрдастарымен араласуға дайындық”
Педагог-психолог: Д.А. Дарибаева
1. «Ойын алаңы» — алғашқы мектеп
Балаңызды күнделікті ойын алаңдарына, саябақтарға апарыңыз. Бірақ жай ғана бақылап тұрмай, қарым-қатынасты бағыттаңыз:Амандасуды үйрету: «Барып есіміңді айт, допты бірге ойнауды ұсын» деп бағыт беріңіз.
Кезек күту: Сырғанақтан сырғанағанда немесе әткеншекке мінгенде кезек күтуді үйретіңіз. Бұл — қоғамдық ережелерді түсінудің алғашқы қадамы.
2. Ойыншықтармен бөлісу: Мәжбүрлемеңіз!Көптеген ата-аналар «бер, ол да ойнасын, сараң болма» деп қателік жасайды.
Психолог кеңесі: Балада «бұл менің меншігім» деген сезім қалыптасуы керек. Оған таңдау беріңіз: «Мына қуыршағыңды бергің келмесе, оны тығып қояйық, ал мынаумен бөлісіп ойнасаң болады».
Алмасу әдісі: «Сен оған көлігіңді бер, ол саған күрегін берсін» деген сияқты «айырбас» түсінігін қалыптастырыңыз.
3. Жанжалдарды шешуді үйрету
Құрдастар арасындағы келіспеушілік — табиғи процесс.
Араласу деңгейі: Балалар сөзге келіп қалса, бірден араша түсуге асықпаңыз. Сәл бақылаңыз. Егер төбелес басталса ғана араласыңыз.
Сөзбен түсіндіру: Балаға «Маған бер», «Тоқта», «Бұл менің ойыншығым», «Менімен ойнашы» деген фразаларды жиі айтқызып жаттықтырыңыз.
4. Рөлдік ойындар (Үй жағдайындағы тренинг)
Қуыршақтар немесе қонжықтар арқылы түрлі жағдайларды сахналаңыз:
«Қонжық балабақшаға келді, оған ешкім ойыншық бермей жатыр. Ол не істейді?»
«Қоян абайсызда тиіп кетті, ол қалай кешірім сұрайды?»
Ойын барысында бала дұрыс мінез-құлық моделін жадына сақтайды.
5. Эмоциялық шекараны түсіндіру
Бала басқа адамның да сезімі болатынын түсінуі тиіс.
«Тоқта» ережесі: Егер басқа бала «Тоқта, маған ұнамайды» десе, балаңызды бірден тоқтауға үйретіңіз. Сол сияқты, өзіне де біреу тиіссе, «Тоқта, маған бұл ұнамайды» деп айтуға рұқсат беріңіз.
Ата-аналарға арналған жадынама:
Не істеу керек? | Не істеуге болмайды? |
Баланы мақтау (кішкене болса да жетістігі үшін) | Басқа балалармен салыстыру («Анау қандай ақылды, сен болсаң...») |
Ойынға араласуына қолдау көрсету | Жалтақ бала үшін бәрін өзіңіз істеу |
Жанжал кезінде сабыр сақтау | Баланы көпшіліктің көзінше ұрсу немесе ұялту |
Психолог түйіні: Баланы құрдастарымен араласуға мәжбүрлемеңіз. Кейбір балаларға сырттай бақылап, үйрену үшін уақыт керек. Ең бастысы — оған сенімділік ұялатып, қасында екеніңізді сезіндіру.